نشست روسای جمهور ایران، روسیه و آذربایجان در باکو

نشست سه جانبه روسای جمهوری ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان در شهر باکو برگزار شده است.

در این نشست الهام علی‌اف، رئیس جمهوری آذربایجان، با اشاره به اینکه دریای خزر منابع غنی نفت و گاز دارد، خواستار همکاری کشورهای ساحلی به منظور حفظ منابع طبیعی آن شد.

وی با تاکید بر اهمیت پروژه گسترده کریدور شمال-جنوب گفت جمهوری آذربایجان در سده‌های اخیر به عنوان پل فرهنگی عمل کرده است.

علی‌اف با اشاره به ناامنی و بحران های مختلف در منطقه، گفت جمهوری آذربایجان به یکی از مهمترین صادر کنندگان انرژی تبدیل شده است.

علی‌اف همکاری سه جانبه میان ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان را یک فاکتور ثبات در منطقه عنوان کرد و گفت: «روابط ما براساس حسن همجواری و احترام متقابل پایدار است.»

«فرصت برای مقابله با چالش‌های منطقه»

رئیس جمهور ایران می‎گوید تعامل سه‌جانبۀ ایران، آذربایجان و روسیه علاوه بر توسعۀ ظرفیت‌های بالقوه بین سه کشور در حوزه‌های گوناگون، فرصت‌های جدیدی در مقابله با چالش‌های موجود در منطقه فراهم می‌‎کند.

حسن روحانی که در باکو، پایتخت آذربایجان به سر می‌برد، در نشست سه‌جانبۀ رؤسای جمهوری ایران، آذربایجان و روسیه گفت: «از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران، تعامل سه کشور ایران، آذربایجان و روسیه در یک فرمتِ سه‌جانبه نه تنها می‌تواند به توسعه و تقویت ظرفیت‌ها و قابلیت‌های بالقوۀ موجود بین سه کشور در حوزه‌های مختلف سیاسی، فرهنگی و اقتصادی کمک کند، بلکه می‎تواند با ایجاد هم‎افزایی و هم‌گرایی، فرصت‎های جدیدی را در مقابله با چالش‎های موجود در منطقه فراهم کند.»

رئیس جمهور ایران، توسعۀ روابط همه جانبه با کشورهای همسایه را از اولویت‎های سیاست خارجیِ ایران دانست و افزود: «بدون شک، برگزاری چنین نشستی در شرایط کنونی منطقه و جهان، با اتکاء به روابط حسنه سه کشور و اراده موجود برای توسعه و تعمیق هر چه بیشتر روابط، از اهمیتی مضاعف برخوردار است.»

روحانی تصریح کرد: «سیاست خارجی ایران در قبال سایر کشورها و به طریق اولی کشورهای همسایه مبتنی بر همکاری، هم افزایی و یافتن راه‎های دستیابی به منافع مشترک، سود متقابل و در یک کلمه سیاست برد–برد است.»

وی همچنین به ظرفیت‎های توسعۀ روابط تجاری و اقتصادی بین سه کشور در حوزه‏هایی نظیر انرژی، برق، حمل و نقل، امور بانکی و سرمایه گذاری، توریسم، ترانزیت کالا، گمرکات، راه آهن، بنادر و کشتیرانی، اشاره کرد و گفت: «تنظیم و تدوین و امضاء اسناد پایه، موافقتنامه‏های سه جانبه و ... از نقش مهم و برجسته‌ای برخوردار است.»

تلاش برای حل اختلافات منطقه‎ای

رئیس جمهور ایران رشد و توسعه اقتصادی و رفاه اجتماعی کشورها را مستلزم استقرار آرامش، صلح، ثبات و امنیت دانست و افزود: «در شرایط کنونی با توجه به ظهور و روند رو به رشد تروریسم و افراط‌گرایی به عنوان یک تهدید جدی منطقه‌ای و جهانی و بر هم زنندۀ ثبات، امنیت و آرامش، ضروری است.»

وی تاکید کرد: «باید تلاش کنیم تا همه اختلافات و درگیری ها در این منطقه از طریق مذاکره و گفت‌وگو و روش‌های مسالمت‌آمیز حل و فصل شده و تمام ظرفیت و توان خود را معطوف مقابله و مبارزه با تروریسم و افراط گرایی در سطح منطقه‌ای و بین المللی کنیم.»

روحانی گفت: «ما در جمهوری اسلامی ایران بر این اعتقادیم که در شرایط امروز جهان، یک کشور به تنهایی قادر به مقابله با چالش‎ها و استفاده از فرصت‎ها نبوده و دستیابی به سطح قابل قبولی از صلح، رفاه و توسعه برای مردم هر کشور، نیازمند تعامل و همکاری با سایر کشورها بالاخص کشورهای همجوار و همسایه است.»

رئیس جمهور ایران تروریسم و افراط گرایی، دخالت قدرت‎های فرامنطقه‌‎ای در امور کشورهای منطقه، استفاده سیاسی و ابزاری از عنصر تحریم اقتصادی برای پیشبرد اهداف سیاسی، مشکلات و چالش‏های زیست محیطی، مواد مخدر، جدایی طلبی، جرایم سازمان یافته، جرایم سایبری و ... را از جمله تهدیدات و چالش‎‏های مشترکی دانست که مقابله با آن‌ها، نیازمند تعامل ایران، آذربایجان و روسیه است.

تعامل روسیه و ایران در مورد برجام و بحران سوریه

روحانی روابط دوجانبۀ ایران با فدراسیون روسیه را طی دو سال گذشته مطلوب ارزیابی کرد و افزود: «همکاری و رایزنی‎های نزدیک جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه در چند سال اخیر در مسیر حل موضوع هسته‎ای ایران، رسیدن به توافق با کشورهای عضو گروه 1+5 و اجرای برجام، همچنین همکاری و تعامل مثبت و سازنده این دو کشور در مدیریت بحران سوریه، نمونه و الگوی ارزنده دیگری از تعامل و همکاری منطقه‎ای این دو کشور بوده که می‌تواند به سایر حوزه های مشترک و حتی به همکاری‎های سه جانبه نیز تسری یابد.»

رئیس جمهور ایران به امضاء اسناد متعدد پایه از جمله موافقتنامۀ تسهیل روادید، تشویق و حمایت متقابل از سرمایه گذاری، همکاری‎‏های گمرکی، ایجاد کریدور سبز گمرکی و همکاری در حوزۀ علوم و فناوری میان ایران و روسیه اشاره و تصریح کرد: «این موارد مؤید آن است که بستر و زمینه‎‏ها برای جهش در مناسبات تجاری و اقتصادی بین دو کشور بیش از گذشته فراهم شده و می‎توان به آینده‌ای با چشم‌انداز بسیار مثبت امیدوار بود.»

روحانی همچنین دربارۀ تعامل ایران و آذربایجان گفت: «روابط دوجانبۀ جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان در عرصه‎های سیاسی و اقتصادی ظرف چند سال اخیر با تحول مثبت و سازنده‏ای همراه بوده و دو کشور با تأکید بر حسن همجواری و احترام متقابل، گام‎‏های ارزنده‏ای را برای توسعۀ روابط برداشته‌اند.»

وی افزود: «در عرصۀ تلاش برای توسعه هر چه بیشتر روابط تجاری و اقتصادی بین دو کشور می‎توان به امضاء موافقتنامۀ گمرکی، توافقتنامه فروش برق، توافقتنامه اتصال خطوط راه آهن ایران و آذربایجان، قرارداد احداث پل ریلی بر روی رودخانه آستاراچای در مرز ایران و آذربایجان، موافقتنامۀ ادامه ساخت و بهره برداری از سدها و نیروگاه‎‏های خداآفرین و قیزقلعه سی و ... اشاره کرد.»

فصل جدید در روابط

ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه این نشست را فصل جدیدی در روابط سه کشور عنوان کرد و با اشاره به موضوع تروریسم: «ما نیازمند حل فصل مشترک تهدید تروریسم در منطقه هستیم.» گفت

روسای جمهوری اسلامی ایران،‌ جمهوری آذربایجان و فدراسیون روسیه در پایان نشست سه جانبه خود با انتشار بیانیه مشترکی ضمن حمایت از برنامه جامع اقدام مشترک در خصوص وضعیت برنامه هسته‌ای ایران بر ضرورت گسترش همکاری‌های بانکی، انتقال فناوری و تجهیزات، اتصال شبکه برق و خطوط حمل و نقل و ارتباطات و نیز اهمیت رایزنی‌های 2 و 3 جانبه برای مقابله مؤثر با تروریسم تأکید کردند.

همچنین در نشست باکو تصمیم گرفته شد که اجلاس بعدی سران ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان در تهران برگزار شود.

متن این بیانیه مشترک که به امضای حسن روحانی، الهام علی‌اف و ولادیمیر پوتین رسید، به این شرح است:

بسم الله الرحمن الرحیم

جمهوری اسلامی ایران، جمهوری آذربایجان و فدراسیون روسیه که از این به بعد «طرف‌ها» نامیده‌ خواهند شد، با توجه به تمایل خود برای همکاری متقابل سودمند در آینده و حفظ اعتماد سطح بالا در امور منطقه‌ای و بین‌المللی، مصمم به توسعه هر چه بیشتر روابط بین دولت‌های خود براساس اصول برابری، احترام متقابل، عدم دخالت در امور داخلی یکدیگر، با تأکید بر پایبندی خود به منشور سازمان ملل متحد، اصول و موازین جهانی شناخته شده حقوق بین‌الملل،

با یادآوری اهمیت همکاری در جهت مقابله با چالش‌ها و تهدیدها به منظور تأمین امنیت و ثبات منطقه‌ای، با در نظر گرفتن ناروایی کاربرد تحریم‌های نامشروع اقتصادی، با تأکید بر ضرورت ترویج و توسعه همکاری‌ اقتصادی و بازرگانی، با تأیید اینکه کریدورهای ترانزیتی امن و قابل اعتماد، ایجاد فرصت‌های جدید جهت توسعه منطقه و رفاه مردم آن را تسهیل خواهد نمود، با تأکید مجدد بر تعهد خود بر متنوع‌سازی مسیرهای حمل و نقل و وسایل ارسال کالا براساس اصول اقتصاد بازار، رقابت آزاد و منافع متقابل، موارد زیر را اعلام می‌دارند:

 طرف‌ها، همکاری متقابل سودمند، برابر و همه جانبه خود را ادامه خواهند داد و نسبت به تحکیم و توسعه گفتگوی سیاسی در سطوح مختلف و در تمامی موضوعات مورد علاقه متقابل اقدام خواهند کرد.

طرف‌ها همکاری سه جانبه خود در زمینه‌های فرهنگی، گردشگری، تجارت، امور جوانان، کنسولی و گمرکی و نیز گسترش مناسبات میان مناطق و استان‌ها را توسعه بیشتری داده و بر اهمیت ارائه تسهیلات ویزایی بیشتر برای اتباع سه کشور تأکید نمودند.

طرف‌ها مصمم به مبارزه علیه تروریسم، افراط گرایی، جرایم سازمان یافته فراملی، تجارت غیرقانونی سلاح، مواد مخدر و پیش‌ساز آن، قاچاق انسان و جرائم در حوزه‌ فناوری‌های اطلاعاتی – ارتباطاتی هستند. آنان از جامعه جهانی می‌خواهند تا در چارچوب نقش هماهنگ‌کننده و محوری سازمان ملل متحد، به تلاش مؤثر برای مقابله با این چالش‌ها و تهدیدات که علیه ثبات و امنیت بین‌المللی است، بپیوندند.

طرف‌ها قاطعانه تمامی اشکال و مظاهر تروریسم را محکوم می‌نمایند. آنها اهمیت و مفید بودن رایزنی‌های دو و سه جانبه برای تبادل نظرات در خصوص روند وضعیت‌های جاری و بررسی اقدامات برای مقابله مؤثر با تروریسم را مورد توجه قرار می‌دهند. در این زمینه، طرف‌ها بر قطعنامه‌های ذیربط مجمع عمومی و شورای امنیت سازمان ملل متحد من جمله قطعنامه شماره 68.127 مجمع عمومی تحت عنوان «جهان علیه خشونت و افراط گرایی» که به ابتکار جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسید، تأکید نمودند.

طرف‌ها اذعان می‌دارند که مناقشات حل نشده در منطقه، مانعی اساسی در راه همکاری‌های منطقه‌ای بوده و در این خصوص بر اهمیت حل مسالمت‌آمیز هر چه سریع‌تر مناقشات از طریق مذاکره و مبتنی بر اصول و موازین حقوق بین‌الملل و تصمیمات و اسنادی که در این چارچوب مورد تصویب قرار گرفته است، تأکید می‌نمایند.

طرف‌ها با در نظر گرفتن دریای خزر به عنوان دریای صلح، دوستی، امنیت و همکاری، بر اهمیت نهایی شدن و تصویب هر چه سریع‌تر کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر تأکید می‌کنند.

طرف‌ها همکاری همه جانبه در حوزه‌های مختلف اقتصادی بر اساس اصول برابری و منافع متقابل را تقویت خواهند کرد.

طرف‌ها بر اهمیت تقویت بیشتر همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در رابطه با مسایل حمایت و تشویق سرمایه‌گذاری تاکید مجدد نموده و بر ضرورت حمایت از شرایط مطلوب من جمله ارتقاء همکاری‌های بانکی سه کشور در جهت اجرای پروژه‌های سرمایه‌گذاری و جذب فناوری‌های جدید تأکید می‌ورزند.

طرف‌ها به منظور تأمین رشد اقتصادی منطقه و امنیت انرژی بین‌المللی، همکاری خود در حوزه انرژی و حمل و نقل در جهت توسعه کریدورهای انرژی و حمل و نقل منطقه‌ای و بین‌المللی را تشدید خواهند نمود.

طرف‌ها از اتصال شبکه برق ایران، آذربایجان و روسیه به منظور تبادل انرژی الکتریکی حمایت نموده و خاطر نشان می‌سازند پروژه‌های جاری در حوزه انرژی موجب ایجاد شرایط مساعد در جهت حمایت از توسعه پایدار منطقه خواهد شد.

طرف‌ها بر نقش مهم ایران، آذربایجان و روسیه در کارکرد پایدار بازارهای منطقه‌ای و جهانی گاز طبیعی تأکید نموده و حمایت خود را از تقویت هر چه بیشتر همکاری در این حوزه از جمله انتقال تکنولوژی استخراج، حمل و نقل و تحویل گاز اعلام می‌دارند. در این ارتباط سه کشور همکاری و تعامل خود در ساختارهای بین‌المللی و نیز در قالب‌های دوجانبه و سه جانبه را بیشتر تقویت خواهند نمود.

طرف‌ها اذعان می‌نمایند استفاده وسیع از گاز طبیعی به عنوان نمونه‌ای از سوخت پاک به لحاظ زیست محیطی و با صرفه اقتصادی، به کاهش چشمگیر سطح آسیب‌های زیست محیطی کمک کرده و در اجرای توافقنامه پاریس در موضوع کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای، کمک خواهد نمود.

طرف‌ها از تلاش در جهت همگرایی فرصت‌های موجود در حوزه‌های حمل و نقل و ارتباطات به منظور ایجاد زیرساخت‌های سودآور اقتصادی و سازگار با محیط زیست حمایت خواهند کرد.

طرف‌ها تدابیر مؤثری به منظور توسعه زیرساخت‌های موجود حمل و نقلی – ارتباطی با هدف تحکیم فرصت‌های موجود در امر حمل و نقل کالا و مسافر در امتداد کریدور حمل و نقل بین‌المللی «شمال - جنوب» اتخاذ خواهند کرد.

طرف‌ها بر افزایش نقش خود بر پایه نفع مشترک، در اجرای پروژه‌های جدید در زمینه ارتباط ریلی در چارچوب توسعه و افزایش کارآیی کریدور حمل و نقل بین‌المللی «شمال - جنوب» مساعدت بیشتری خواهند نمود.

طرف‌ها امکان توسعه همکاری‌های دریایی در دریای خزر از جمله کشتیرانی و گردشگری دریایی را بررسی خواهند کرد.

طرف‌ها از برنامه جامع اقدام مشترک در خصوص وضعیت برنامه هسته‌ای ایران، مصوب 14 ژوئیه 2015 استقبال نموده و اهمیت این توافق در توسعه همکاری‌های منطقه‌ای بدون مانع بر سر راه تجارت منطقه‌ای و مناسبات اقتصادی را مورد توجه قرار داده و خواستار اجرای کامل و پایدار این توافق گردیدند.

طرف‌ها تصمیم گرفتند گروه‌های کاری مناسب برای حوزه‌های مختلف همکاری مبتنی بر منافع متقابل ایجاد کنند.

این بیانیه در شهر باکو در تاریخ 8 اوت سال 2016 به زبان‌های فارسی، آذربایجانی و روسی در سه نسخه اصلی امضاء شده و هر سه نسخه اصلی دارای اعتبار یکسان می‌باشند.

Press TV’s website can also be accessed at the following alternate addresses:

www.presstv.co.uk